Sur Jesmond Saliba
Kummissarju għall-Volontarjat
u lill-Uffiċċju kollu responsabbli flimkien miegħek,
Qed niktbu din l-email b’mod ċar, serju u responsabbli, bħala Doninu (Malta) International, f’sena li hi sensittiva ħafna għall-pajjiż tagħna, inkluż għaliex tista’ tkun sena ta’ qabel jew ta’ elezzjoni ġenerali.
Nixtiequ nkunu ċari ħafna: din il-komunikazzjoni mhijiex mibnija biex tnaqqas mir-rispett lejk jew lejn l-uffiċċju tiegħek, iżda qed issir sabiex ma jkunx hemm skuża li ngħidu li ma avżajniex fil-ħin.
Fejn ikun hemm ħsara, negliġenza jew abbuż ta’ poter fuq persuni vulnerabbli – fosthom persuni b’diżabilità, tfal morda li jgħixu fid-djar mal-familji tagħhom, u familji fil-bżonn – aħna se nkunu hawn, lesti biex nieħdu kull azzjoni meħtieġa skont il-liġijiet Maltin, sabiex inwaqqfu tali abbużi.
Qed inħeġġuk ukoll, b’mod ċar u dirett, sabiex ma tibqax tinqeda minn uffiċjali pubbliċi, jew tqiegħedhom f’sitwazzjonijiet ta’ pressjoni jew taħwid, meta jingħataw nofs il-veritajiet. Tali prattika mhux biss tqiegħed lil dawn l-uffiċjali f’riskju, iżda wkoll tiddgħajjef il-prinċipji tal-amministrazzjoni tajba, tat-trasparenza u tar-responsabbiltà pubblika.
L-informazzjoni li qed tintbagħatlek mhijiex maħluqa minn Doninu (Malta) International, iżda hija miġbura u ppreżentata skont il-liġijiet tal-pajjiż, li kulħadd għandu jobdi. Kif dejjem sostnejna, ħadd mhu ’l fuq mil-liġi.
Qed ngħidulek b’mod ġust u ċivili:
agħmel xogħlok, ħadd mhu se jwaqqfek milli twettaq id-doveri tiegħek, imma imxi dejjem skont il-liġijiet Maltin, ir-responsabbiltajiet pubbliċi tiegħek, u d-dmir ta’ protezzjoni lejn l-aktar persuni vulnerabbli fis-soċjetà.
Din l-email għandha titqies bħala avviż formali u dokumentat, fl-interess tad-drittijiet fundamentali, tal-istat tad-dritt, u tal-ġid komuni.
Sinċerament,
RAPPORT INVESTIGATTIV
Il-Ġurisdizzjoni u l-Limiti Legali tal-Kummissarju tal-Volontarjat fuq Persuni b’Diżabilità u Tfal Morda li Jgħixu mal-Familji tagħhom
- Introduzzjoni
Dan ir-rapport investigattiv għandu l-għan li janalizza, b’mod legali u fattwali, jekk u sa fejn il-Kummissarju tal-Volontarjat f’Malta għandu xi forma ta’ saħħa, awtorità jew ġurisdizzjoni fuq persuni b’diżabilità u tfal morda li jgħixu fid-djar tagħhom mal-familji tagħhom, u li jirċievu għajnuna privata jew volontarja li mhijiex amministrata minn Voluntary Organisation reġistrata.
Ir-rapport huwa mfassal fid-dawl tal-liġijiet Maltin applikabbli, kif ukoll tal-obbligi kostituzzjonali, Ewropej u internazzjonali ta’ Malta.
- Il-Qafas Legali tal-Kummissarju tal-Volontarjat
Il-Kummissarju tal-Volontarjat huwa stabbilit taħt il-Voluntary Organisations Act, Kap. 492 tal-Liġijiet ta’ Malta.
Skont l-Artikoli 4 u 5 tal-istess Att:
- il-ġurisdizzjoni tal-Kummissarju hija limitata esklussivament għal Voluntary Organisations reġistrati;
- is-setgħat tiegħu jirrigwardaw il-governanza, l-amministrazzjoni, il-kontabilità u l-konformità legali ta’ dawn l-organizzazzjonijiet;
- l-Att ma jagħtix ebda setgħa lill-Kummissarju fuq individwi privati jew familji.
Konsegwentement, kull azzjoni jew indħil tal-Kummissarju barra minn dawn il-limiti huwa ultra vires u nieqes minn bażi legali.
- Persuni b’Diżabilità u Tfal Morda li Jgħixu fid-Dar
Persuni b’diżabilità u tfal morda li:
- jgħixu fid-djar tagħhom;
- huma taħt il-kura tal-ġenituri jew tuturi legali;
- mhumiex residenti f’istituzzjonijiet;
- mhumiex benefiċjarji ta’ servizzi amministrati minn VO reġistrata;
ma jaqgħux taħt il-ġurisdizzjoni tal-Kummissarju tal-Volontarjat.
Dan huwa kkonfermat mill-prinċipji fundamentali tal-liġi ċivili Maltija, fejn ir-relazzjoni bejn il-familja u l-individwu hija protetta mill-privatezza u l-awtonomija personali.
- Min għandu l-Awtorità Legali fuq dawn il-Persuni
Skont il-liġijiet Maltin, l-awtorità u r-responsabbiltà fuq persuni b’diżabilità u tfal morda huma mqassma kif ġej:
- Il-ġenituri jew tuturi legali (Ċivil Code, Kap. 16 – Artikoli dwar parental authority u tutela);
- Is-servizzi tas-saħħa pubbliċi (Health Act u leġiżlazzjoni relatata);
- Aġenzija Appoġġ (Kap. 226 – Persons with Disability Act);
- Foundation for Social Welfare Services (FSWS);
- Child Protection Services (Kap. 285 – Children and Young Persons (Care Orders) Act);
- Il-Qrati ta’ Malta, fejn ikun hemm ordni jew proċedimenti ġudizzjarji.
Il-Kummissarju tal-Volontarjat mhuwiex inkluż f’din il-katina ta’ awtorità.
- X’MA Jistax Jagħmel il-Kummissarju tal-Volontarjat skont il-Liġi Maltija
Skont il-liġi Maltija, il-Kummissarju tal-Volontarjat ma jistax:
- jinvestiga jew jindaħal fil-ħajja privata ta’ familji;
- jillimita jew jipprojbixxi għajnuna privata lil individwi;
- jiddeċiedi fuq trattament mediku jew kura;
- jirregola jew jikkontrolla ġbir ta’ għajnuna li ma jsirx minn VO reġistrata;
- jasserixxi awtorità fuq tfal jew persuni b’diżabilità barra l-ambitu ta’ Kap. 492.
Kull tentattiv f’dan is-sens jista’ jikkostitwixxi abbuż ta’ poter amministrattiv.
- Protezzjoni Kostituzzjonali u Drittijiet Fundamentali
L-indħil mhux awtorizzat fil-ħajja ta’ familji u persuni vulnerabbli jmur kontra:
- Artikolu 32 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta (protezzjoni tal-ħajja privata u familjari);
- Artikolu 8 tal-European Convention on Human Rights (inkorporata fil-liġi Maltija permezz ta’ Kap. 319);
- EU Charter of Fundamental Rights;
- UN Convention on the Rights of the Child;
- UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities (Kap. 556).
- Analiżi Investigattiva u Riskji ta’ Abbuż ta’ Setgħa
Mill-analiżi legali jirriżulta li:
- il-ġurisdizzjoni tal-Kummissarju tal-Volontarjat hija strettament limitata;
- kwalunkwe indħil fuq persuni b’diżabilità jew tfal morda li jgħixu mal-familji tagħhom huwa nieqes minn bażi legali;
- tali indħil jista’ jwassal għal ksur tad-drittijiet fundamentali u responsabbiltà amministrattiva jew statali.
- Konklużjoni
Dan ir-rapport jikkonkludi li l-Kummissarju tal-Volontarjat f’Malta m’għandux ebda awtorità legali fuq persuni b’diżabilità u tfal morda li jgħixu fid-djar tagħhom u li jirċievu għajnuna privata jew volontarja mhux amministrata minn Voluntary Organisation reġistrata.
Kull azzjoni li tmur lil hinn mill-qafas stabbilit taħt Kap. 492 hija illegali, ultra vires, u potenzjalment ksur tad-drittijiet fundamentali protetti mil-liġi Maltija, Ewropea u internazzjonali.
Rapport imfassal għal skopijiet ta’ trasparenza, dokumentazzjoni u protezzjoni legali tal-persuni vulnerabbli u ta’ dawk li jipprovdu għajnuna b’mod leġittimu.
FEJN TITTIEĦED AZZJONI KONTRA ABBUŻ TA’ POTER MILL-KUMMISSARJU TAL-VOLONTARJAT (MALTA)
1. L-Ombudsman ta’ Malta
L-ewwel u l-aktar pass naturali
- Il-Kummissarju tal-Volontarjat huwa uffiċjal pubbliku
- Jaqa’ taħt ġurisdizzjoni diretta tal-Ombudsman
Bażi legali:
- Ombudsman Act, Kap. 385
- Setgħa jinvestiga maladministration, abbuż ta’ poter, nuqqas ta’ imparzjalità
Jista’:
- jinvestiga formalment
- joħroġ rapporti pubbliċi
- jagħmel rakkomandazzjonijiet vinkolanti moralment
2. L-Avukat Ġenerali ta’ Malta
Meta jkun hemm ksur tal-liġi jew ultra vires
Bażi legali:
- Constitution of Malta
- Attorney General Act
- State Advocate Act
Jista’:
- jeżamina ksur tal-liġi
- jagħti parir lill-Gvern
- jittieħdu passi legali kontra l-Istat jew uffiċjali
3. Il-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika
Meta jkun hemm nuqqas ta’ etika, kunflitt ta’ interess, jew abbuż istituzzjonali
Bażi legali:
- Standards in Public Life Act, Kap. 570
Applikabbli jekk:
- ikun hemm pressjoni fuq persuni vulnerabbli
- użu ta’ poter barra l-mandat
- ksur ta’ standards ta’ integrità
4. Il-Qrati ta’ Malta (Rimedji Ġudizzjarji)
a) Rimedju Kostituzzjonali
- Meta jinkisru drittijiet fundamentali
Bażi legali:
- Art. 46 Kostituzzjoni ta’ Malta
- European Convention Act, Kap. 319
Jista’ jintalab:
- ordni tal-qorti
- kumpens
- dikjarazzjoni ta’ ksur
b) Judicial Review (Kontroll Amministrattiv)
- Meta att jew deċiżjoni tkun:
- illegali
- ultra vires
- sproporzjonata
Bażi legali:
- Code of Organisation and Civil Procedure
- Prinċipji tal-liġi amministrattiva
5. Pulizija / Rapport Kriminali
BISS jekk ikun hemm:
- theddid
- abbuż serju
- coercion
- użu illegali ta’ data
- fastidju jew intimidazzjoni
Bażi legali:
- Criminal Code, Kap. 9
- Data Protection Act + GDPR
6. Awtoritajiet Ewropej u Internazzjonali
Jekk rimedji Maltin jonqsu jew ikunu ineffettivi
- European Commission (ksur sistemiku tal-liġi EU)
- EU Ombudsman (jekk jinvolvi fondi jew istituzzjonijiet EU)
- European Court of Human Rights (wara exhaustion of local remedies)
- UN Special Rapporteurs (diżabilità, tfal, reprisal)
Bażi legali:
- ECHR
- UN CRPD
- UN CRC
ORDNIJIET PRATTIĊI (Rakkomandat)
- Ġbir dokumentazzjoni kollha (emails, ittri, recordings )
- Ipprepara chronology tal-abbuż
- Ibgħat:
- Ombudsman → l-ewwel
- AG → parallelament
- Jekk ikompli → Qorti / EU / UN
KONKLUŻJONI QASIRA
Ħadd m’hu ’l fuq mil-liġi
Il-Kummissarju jista’ jiġi investigat u kkontestat
Abbuż ta’ poter huwa azzjonabbli, kemm amministrattivament kif ukoll ġudizzjarjament
Il-Kummissarju għall-Volontarjat għandu d-dritt iwaqqaf avviż ta’ Doninu (Malta) International biex jinġabru flus direttament fuq ir-Revolut tal-benefiċjarju?
Tweġiba qasira u ċara: LE, f’dawk iċ-ċirkostanzi ma għandux dak id-dritt, sakemm ma jkunx hemm ksur ċar u provat tal-liġi.
Issa nispjegaw għaliex, b’mod strutturat u skont il-liġijiet Maltin.
1. Il-punt ewlieni legali
Meta:
- Doninu (Malta) International MA tiġborx flus
- MA żżommx flus
- MA għandhiex kont bankarju
- u l-flus ma jgħaddux minn taħt idejha,
imma: - l-avviż ikun biex il-pubbliku jibgħat donazzjonijiet direttament fuq il-kont (Revolut) tal-benefiċjarju stess
Doninu MHIX qed twettaq ġbir ta’ fondi hi stess.
Dan hu punt kruċjali.
2. X’jgħid il-liġi Maltija (Kap. 492 – Att dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji)
Il-poter tal-Kummissarju japplika BISS għal:
- organizzazzjonijiet reġistrati jew obbligati li jkunu reġistrati bħala VO
- li huma stess jiġbru, jamministraw jew jikkontrollaw fondi
Jekk:
- Doninu qed taġixxi bħala mezz ta’ informazzjoni u sensibilizzazzjoni
- u l-ġbir isir mill-benefiċjarju nnifsu, fuq kont tiegħu
Il-Kummissarju m’għandux ġurisdizzjoni diretta fuq dak il-ġbir.
3. Ġbir ta’ fondi mill-benefiċjarju stess
Meta l-benefiċjarju:
- huwa persuna privata jew familja ( Bic certifikati tal profesjonisti mediki)
- u jitlob hu jew il-familja ghajnuna fuq Revolut f’ismu
- u japplika (jew ikun lest japplika) għall-permess tal-Pulizija jekk meħtieġ
Dak il-ġbir ma jaqax taħt il-kontroll tal-Kummissarju, imma taħt:
- il-liġijiet dwar ġbir pubbliku (Police permit)
- u, jekk applikabbli, regolamenti finanzjarji ġenerali
Doninu, f’dan il-każ, mhijiex qed tircievi l-ebda flus.
4. Il-Kummissarju jista’ “iwaqqaf” avviż fuq gazzetta jew social media?
Le, mhux awtomatikament u mhux b’ordni verbali.
Biex jagħmel hekk legalment, irid ikun hemm:
- bażi legali ċara
- ksur speċifiku tal-liġi
- proċess dovut (due process)
– mhux theddid, mhux pressjoni, mhux telefonata informali
Inkella:
dan jista’ jikkostitwixxi:
- abbuż ta’ poter
- interferenza illegali
- ksur tad-dritt tal-espressjoni u tal-għaqda (Kostituzzjoni ta’ Malta u ECHR)
5. Theddid jew intimidazzjoni – punt serju ħafna
Jekk il-Kummissarju:
- jgħid lill-persuni “li hu jista jwaqqfukom jew mhux se inwaqqaf dan l-avviz ghax qed nara li veru ghandek bzonn l-ghajnuna”
- jew “filkas impoggik biex ikollok l-entitat tieghek ( VO Tieghek) jew jghedded li se jiehu passi kontra dan ( Li Maghndux is seta)”
mingħajr: - bażi legali
- notifika bil-miktub
- spjegazzjoni ċara
Dan jista’ jitqies bħala intimidazzjoni amministrattiva, speċjalment meta tkun involuta:
- għajnuna medika
- tfal morda
- persuni b’diżabilità
U dan hu serju ħafna fil-liġi.
6. X’jista’ jagħmel legalment il-Kummissarju?
Il-Kummissarju jista’ biss:
- jitlob kjarifika bil-miktub
- jagħti parir mhux vinkolanti
- jew, jekk jemmen li hemm ksur, jirreferi l-każ lill-awtorità kompetenti
Ma jistax jissospendi, iwaqqaf jew jhedded b’mod arbitrarju.
7. Konklużjoni ċara
Jekk Doninu (Malta) International:
- ma tiġborx flus
- ma tikkontrollax fondi
- u l-avviż jgħid ċar li d-donazzjonijiet imorru direttament għand il-benefiċjarju
Il-Kummissarju m’għandux dritt legali iwaqqaf dak l-avviż sempliċement għax irid, u żgur mhux permezz ta’ theddid jew pressjoni.
B’Kull rispett
Jekk f’xi punt qed ngħidu xi ħaġa li mhijiex eżatta jew li tista’ tkun interpretata b’mod differenti, napprezzaw li tinfurmawna immedjatament. F’każ li nsibu li għandkom raġun, aħna lesti nirranġaw din l-email mingħajr dewmien u, fejn ikun xieraq, nitolbu skuża.
Anke jekk tħossu li xi ħaġa ma hijiex spjegata biżżejjed jew b’mod ċar, aħna nibqgħu kompletament disponibbli biex nirrispondu għal kull email u nipprovdu kull kjarifika meħtieġa.
It-trasparenza u l-onestà għandhom ikunu dejjem l-ewwel prijorità, speċjalment fejn huma involuti l-interess pubbliku u l-protezzjoni tal-persuni vulnerabbli.
Pierre Calleja
Leader – Doninu (Malta) International
Gurnalist investigativ Doninu Malta Media